[ 238 ] مقاله در بيان حدوث قمل كه مراد اسبش است و اين نيز اگر بسيار شود موجب امراض رديه است و ببايد دانست كه تولد و تكون اين حيوان در انسان بسبب رطوبت فضلى اينست كه درو حرارت قليله است كه مستعد فيضان حيات است برو و آن محروم از واهب حيات نيست چون استعداد هست و نجل در مبدأ نيست علاج او اگر بافراط باشد تنقيه بدن است و هميشه تجديد لباس كردن و خود را پاك نگاه داشتن و بحمام رفتن و آب شور بر خود ريختن و اگر آب شور نباشد پاره نمك در آب كرده . . . ريختن و از جمله چيزها كه اسبش مبرود مىسازند پوشيدن ريشم است و خوردن سير به آب فوتنج قاتل قمل است برگ حنظل و بيخ خطمى و نمام باديان رومى . . . روغن كاجره كه مراد روغن تخم معصفر است و ازين مذكورات هريك و يا مجموع يا روغن زيت و يا روغن كنجد كه بدل اوست بايد ماليد و ديگر از اشياى كه بماليدن درين مقام استعمال مىكنند زيبق كشته است و اكثر اطبا گفته‌اند كه اين علاج نيك است و رسانيدن به اعضاى رئيسه موجب آفات عظيمه است . [ 239 ] مقاله در بيان قوبا و سبب تولد اين مرض ماده رقيقه دمويست مخلوط با خلط سوداوى و علاج او اصلاح مزاج است اگر در بدن بسيار باشد و ادويه كه بماليدن طلا و ضماد كردن درين مقام مستعمل مىشود از جمله ترشى ترنج است و روغن گندم و آن بسوختن گندم حاصل مىشود بروجه مخصوص و بسيار است كه اين علت اگر در بدن بيشتر شود منجر بجذام مىشود .